Дизайн жалдау сөздігі

Рөлдер

Product Designer: Өнімге тұтас жауап беретін дизайнер: сценарийлер, интерфейс және шешімнің метрикаға әсері. Қазақстан вакансияларында бұл рөлді көбіне зерттеу мен аналитикамен бірге сұрайды. Деректерде қарау
UX/UI дизайнер: Нарықтағы ең көп таралған цифрлық рөл: сайт пен қосымша интерфейстері, прототиптер, макеттерді әзірлеуге беру. Product Design-пен шекарасы анық емес, компанияға байланысты. Деректерде қарау
UX-зерттеуші: Шешімдер пайдаланушы деректеріне сүйенуін қамтамасыз етеді: сұхбат, юзабилити-тест, сауалнама, мінез-құлықты талдау. Қазақстанда жеке штат бірлігі ретінде сирек кездеседі — көбіне өнім дизайнерінің жұмысының бөлігі. Деректерде қарау
Design System дизайнері: Компания өнімдері бірдей көрініп, бірдей жұмыс істеуі үшін ортақ компонент, токен және ереже кітапханасын жүргізеді. Бұл рөл өнім мен команда біреуден көп болғанда пайда болады. Деректерде қарау
Графикалық дизайнер: Хабарландыру саны бойынша ең үлкен санат: маркетингтік графика, полиграфия, әлеуметтік желілер, digital-макеттер. Жиі бір вакансияда SMM немесе моушнмен қатар жүреді. Деректерде қарау
Бренд-дизайнер: Бренд тілі үшін жауап береді: логотип, айдентика, гайдлайн, қаптама. Жеке макеттермен емес, ережелер жүйесімен жұмыс істейді. Деректерде қарау
Motion-дизайнер: Қозғалыспен жұмыс істейді: интерфейс анимациясы, жарнама роликтері, әлеуметтік желілерге арналған видео. Құралдар жиынтығы статикалық дизайннан атауына қарағанда әлдеқайда өзгеше. Деректерде қарау
Веб-дизайнер: Сайттар, лендингтер және интернет-дүкендер: макет, адаптив, көбіне Tilda, Webflow немесе Framer сияқты конструкторда жинау. UX/UI-дан айырмашылығы — жұмысты дайын бетке дейін жеткізеді. Деректерде қарау
AI-дизайнер: Кәсіптің жаңа қабаты: генеративті графика, модельдерге арналған интерфейс дизайны, креативтегі промпт-инженерия. Нарықта тұрақты анықтама әлі жоқ — бір атаудың астында мүлде әртүрлі вакансиялар кездеседі. Деректерде қарау
Өнеркәсіптік дизайнер: Физикалық нысандарды жобалайды: техника, жабдық, жиһаз, өндірісті ескерген қаптама. Цифрлық нарықта сирек кездеседі және әрдайым дерлік өндіріспен қатар жүреді. Деректерде қарау

Деңгейлер

Junior: Бастаушы маман: қойылған міндет бойынша және аға маманның ревьюімен жұмыс істейді. Қазақстан нарығында джуниор вакансиялары ортадан айтарлықтай аз — кәсіпке кіру жолы тар.
Middle: Міндетті қоюдан әзірлеуге беруге дейін өз бетінше жүргізеді. Хабарландырулардағы ең жиі деңгей: жұмыс беруші сүйемелдеусіз нәтиже күтеді.
Senior: Тек өз макеттері үшін емес, бағыт үшін жауап береді: шешім қабылдайды, басымдықтарға әсер етеді, кіші мамандарға көмектеседі. Junior-мен медиана айырмасы — деңгейлерді бөлек санаудың себебі осы.
Lead / Head of Design: Басқарушы рөл: команда, процесс, жалдау, шығудағы сапа. Жиі дизайнды қолмен жасауды жалғастыруды талап етеді — хабарландыруларда бұл алдын ала сирек айтылады.
Грейд: Міндеттер мен жалақы шегі байланған компанияның ішкі сатысы. Біздің қималардағы деңгей вакансия атауы мен талаптар бойынша анықталады — бұл біздің бағамыз, жұмыс берушінің грейді емес.

Процесс және артефактілер

Вайрфрейм: Визуалды безендірусіз экран сұлбасы: не қайда тұр және қандай ретпен оқылады. Құрылым туралы дау әлі арзан кезде талқылау үшін керек.
Прототип: Сценарийді код жазылғанға дейін өтуге болатын, басуға келетін интерфейс нұсқасы. Юзабилити-тесттің негізгі материалы.
Юзабилити-тест: Адамның интерфейсте міндетті қалай орындайтынын бақылау. «Ұнай ма» дегенді емес, «шыға ма» дегенді тексереді — бұл жауаптары әртүрлі екі бөлек сұрақ.
CJM (Customer Journey Map): Клиенттің қадамдар, арналар және эмоциялар бойынша жол картасы — алғашқы жанасудан қайта оралуға дейін. Тек интерфейстегі емес, бөлімдер арасындағы үзілістерді табу үшін қолданылады.
JTBD (Jobs to Be Done): Өнімге пайдаланушы портреті арқылы емес, оны «жалдайтын» міндет арқылы қарау. Нағыз бәсекелестерді көруге көмектеседі — олар жиі сол санаттағы өнімдер болмай шығады.
Дизайн-жүйе: Компоненттер, токендер және ережелер кітапханасы құжаттамасымен бірге. UI-киттен айырмашылығы — оның артында тек Figma файлы емес, командалардың келісімі тұр.
Токендер: Дизайн мен кодқа ортақ түс, шегініс, радиус және қаріптің аталған мәндері. Тақырыпты барлық экранда қолмен емес, бір жерде өзгертуге мүмкіндік береді.
Хендофф: Макетті әзірлеуге беру: күйлер, мінез-құлық, шеткі жағдайлар және макетте көрінбейтін нәрселер. Нашар хендофф командаға нашар макеттен қымбатқа түседі.
Дизайн-ревью: Жұмысты алдын ала белгілі өлшемдер бойынша командамен талдау. «Әдемісін көрсетуден» айырмашылығы — ревьюдің шығуында шешім болады.
Қолжетімділік (a11y): Көру, есту немесе моторикасы шектеулі адам интерфейсті пайдалана алуы керек деген талап: контраст, пернетақта, скринридерге арналған белгілеу.
A/B-тест: Екі нұсқаны нақты трафикте метрика санаумен салыстыру. «Осы сан бойынша қайсысы жақсы» дегенге жауап береді, бірақ себебін түсіндірмейді — ол үшін зерттеу керек.
Ақпараттық архитектура: Құрылым: бөлімдер, атаулар мен байланыстар адам керегін табатындай ұйымдастырылуы. Мұндағы қателерді визуалды безендірумен түзете алмайсыз.

Жалдау

Портфолио: Міндет, шешім және нәтижесі бар кейстер жинағы — сурет галереясы емес. Біздің нарықта көбіне процесті және үміткердің команда жұмысындағы жеке үлесін көрсетуді сұрайды.
Тест тапсырма: Үміткер оффер алғанға дейін орындайтын тапсырма. Ақылға қонымды тест көлемі шектеулі және компанияның нақты міндетін тегін шешпейді.
Скрининг: Сұхбатқа дейінгі өтініштерді алғашқы іріктеу — қолмен немесе ATS арқылы. Осы қадамда үміткерлердің көбі шығып қалады, сондықтан портфолионың алғашқы экраны қалғандарынан маңызды.
ATS: Жұмыс беруші өтініштер мен жалдау кезеңдерін жүргізетін жүйе. Бізде өз ATS жоқ: өтініш әрдайым вакансияның түпнұсқа көзіне барады.
Оффер: Шарттары көрсетілген жұмыс ұсынысы: сома, формат, шығу күні. Вакансиядағы сан мен оффердегі сан әрдайым сәйкес келмейді — қималарда біз дәл хабарландыруларды санаймыз.
Сынақ мерзімі: Шартты бұзу тәртібі жеңілдетілген бастапқы жұмыс кезеңі. Хабарландыруларда бұл кезеңге жиі төмен мөлшерлеме көрсетіледі — бұл шартты оффер алғанға дейін нақтылаған жөн.
Релокация: Жұмыс үшін көшу, кейде шығынын жұмыс беруші төлейді. Вакансиялар екі қалада шоғырланған нарық үшін бұл қашықтан жұмысқа жиі кездесетін балама.
Аутстафф: Маман бір компанияда тіркеліп, басқасының командасында жұмыс істейтін схема. Хабарландыруда бұл әрдайым тікелей жазылмайды — тапсырыс беруші кім екенін сұраған жөн.

Ақша және сандар

Медиана: Тізімнің дәл ортасындағы сан: ұсыныстардың жартысы төмен, жартысы жоғары. Шағын үлгіде орташадан адал, себебі бір ірі ұсыныстан ауытқымайды. Деректерде қарау
P25 және P75: Ұсыныстардың орта жартысы жататын шектер: P25-тен төмен — төрттен бірі, P75-тен жоғары — төрттен бірі. Диапазон нарық туралы бір саннан көбірек айтады. Деректерде қарау
Үлгі көлемі: Сан артында қанша вакансия тұрғаны. Біз оны әр медиананың қасында көрсетеміз және сомасы ашылған вакансия бестен аз болса, медиананы мүлде есептемейміз. Деректерде қарау
Жалақыны ашу: Жұмыс беруші соманы атаған вакансиялардың үлесі. «Көрсетілмеген» — деректің жоқтығы, нөл емес: мұндай вакансиялар медианаға кірмейді және оны төмендетпейді. Деректерде қарау
Гросс және нет: Гросс — ұстамалардан бұрынғы сома, нет — қолға тиетіні. Хабарландыруларда бұл әрдайым көрсетілмейді, сондықтан екі шекті нақтыламай салыстыруға болмайды.
«Дейін» шегі: «700 000 ₸ дейін» түріндегі тұжырым, мұнда тек жоғарғы шек аталған. Ол қанша төлейтінін білдірмейді, сондықтан мұндай вакансиялар біздің медианаға кірмейді.
Нарық бағдары: Жұмыс беруші соманы атамағанда, ұқсас вакансиялар бойынша есептейтін диапазон. Бұл біздің бағамыз, осы вакансияның жалақысы емес — интерфейсте солай белгіленген.

Жұмыс форматтары

Қашықтан жұмыс: Кеңседе міндетті түрде болуды талап етпейтін формат. Біз Қазақстан бойынша қашықтан жұмысты және елге байланысы жоқ жұмысты бөлеміз: бұл әртүрлі нарық және әртүрлі шек. Деректерде қарау
Гибрид: Аптаның бір бөлігі кеңседе, бір бөлігі үйде. Хабарландыруда кеңседегі күн саны сирек көрсетіледі, ал бір күн мен төрт күннің айырмасы елеулі.
Жобалық жұмыс: Тұрақты жұмыспен қамту емес, басы, соңы және нәтижесі бар тапсырыс. Бізде жобалар вакансиялардан бөлек: олардың брифі де, өтініш беру тәсілі де басқа. Деректерде қарау

Анықтамалар — редакциялық мәтін, ресми стандарт емес. Термин біздің бағамызды білдіретін жерде, ол анықтамада тікелей айтылған: біз фактіні — жұмыс беруші жазғанды — өз есебімізден әрдайым бөлеміз.